Yapay Zeka Danışmanlığı Sefa Aydın 5 dk okuma

Şirket İçin Yapay Zeka Aracı Nasıl Seçilir? Satın Almadan Önce Sorulacak 10 Soru

Şirket İçin Yapay Zeka Aracı Nasıl Seçilir? Satın Almadan Önce Sorulacak 10 Soru

Kısa cevap

Şirket için yapay zeka aracı, özelliklerinden önce üç soruyla seçilir: araç hangi işte ve kim tarafından kullanılacak, şirket verisi araçta nasıl korunuyor ve araç merkezden yönetilebiliyor mu. Satın almadan önce verinin model eğitiminde kullanılıp kullanılmadığını, saklama süresini, yönetim panelini, kullanım kayıtlarını ve veriyi dışa aktarma imkânını sorun. Son kararı demo değil, ekibin kendi görevleriyle yaptığı iki ile dört haftalık deneme vermelidir.

Şirketlerle yapay zeka çalışmasına başladığımızda ilk toplantıda çoğu zaman aynı soru gelir: "Hangi aracı alalım?" ChatGPT mi, Claude mu, Gemini mi, yoksa Microsoft 365 Copilot mu? Bu soru doğal, ama yanlış yerden başlıyor. Doğru araç, en çok özelliği olan araç değildir. Ekibinizin işine oturan, verinizi sözleşmeyle koruyan ve ayrılmak istediğinizde sizi kilitlemeyen araçtır. Bu yazıda bir yapay zeka aracını satın almadan önce sorduğum 10 soruyu ve aracı kendi işinizle nasıl deneyeceğinizi anlatıyorum.

Şirket için yapay zeka aracı nasıl seçilir?

Şirket için yapay zeka aracı seçimi, aracın özelliklerinden önce üç şeyi netleştirerek yapılır: aracın hangi işte ve kim tarafından kullanılacağı, şirket verisinin araçta nasıl korunduğu ve aracın yönetilip yönetilemediği. Bu üç sorunun cevabı belli olunca iki ya da üç aday kalır. Son kararı ise demo değil, ekibin kendi görevleriyle yaptığı kısa bir deneme verir.

Bu yazı belirli ürünleri karşılaştırmıyor. Güncel araçların ne işe yaradığını görmek isterseniz yapay zeka araçları karşılaştırması yazıma bakabilirsiniz. Burada anlattığım, hangi araç gündeme gelirse gelsin kullanabileceğiniz bir değerlendirme yöntemi.

Araca bakmadan önce neyi netleştirmelisiniz?

Araç seçiminde en sık gördüğüm hata, ihtiyaç tanımlanmadan ürün demosuna geçmektir. Demo her zaman etkileyicidir, çünkü sağlayıcı aracın en iyi yaptığı işi gösterir. Sizin sorunuz ise aracın sizin işinizde ne yaptığıdır. Bu yüzden ilk toplantıda üç şeyi yazıya dökün:

  • İş: Araç hangi iki ya da üç görevi hızlandıracak? "Verimlilik" bir görev değildir. "Haftalık satış raporunun ilk taslağını hazırlamak" bir görevdir.
  • Kullanıcı: Aracı kaç kişi, hangi departmanlarda ve hangi sıklıkla kullanacak? Beş kişilik bir analiz ekibi ile üç yüz kişilik bir çağrı merkezi farklı araçlara ihtiyaç duyar.
  • Veri: Araca hangi bilgiler girecek? Kişisel veri, müşteri sözleşmesi ya da finansal tablo girecekse değerlendirmenin ağırlığı veri sorularına kayar.

Bu listeyi çıkarmak bir iki saatlik bir iştir ve sonraki her adımı kısaltır. Elinizde yazılı bir görev listesi yoksa önce küçük bir pilot kapsamı belirleyin. Bunu yapay zeka pilot projesi nasıl başlatılır yazısında adım adım anlattım.

Satın almadan önce sorulacak 10 soru

Danışmanlıkta kullandığım soru listesi aşağıda. Sorular dört başlıkta toplanıyor: veri, yönetim, iş uyumu ve çıkış. Her sorunun yanında iyi bir cevabın neye benzediğini de yazdım.

SoruNeden önemliİyi cevap neye benzer
1. Verilerimiz modeli eğitmek için kullanılıyor mu?Girilen bilgi sağlayıcının modeline karışırsa kontrolünüzden çıkar.Veriler varsayılan olarak model eğitiminde kullanılmıyor ve bu taahhüt sözleşmede ya da veri işleme ekinde yazıyor.
2. Girilen veri ne kadar süre saklanıyor?Sohbet geçmişi ve yüklenen dosyalar silinmedikçe risk taşımaya devam eder.Saklama süresi yazılı ve yönetici bu süreyi kısaltabiliyor.
3. Veri hangi ülkede işleniyor, alt işleyiciler kimler?Kişisel veri yurt dışına çıkıyorsa KVKK'nın yurt dışına aktarım kuralları devreye girer.Veri işleme yerleri ve alt işleyici listesi açıkça paylaşılıyor.
4. Bir yönetim paneli var mı?Kullanıcı eklemek, çıkarmak ve özellikleri açıp kapatmak merkezden yapılamazsa araç dağınık büyür.Yönetici kullanıcıları ve izinleri tek yerden yönetiyor. Ayrılan çalışanın erişimi aynı gün kapanıyor.
5. Şirket hesabıyla tek oturum açma (SSO) destekleniyor mu?Kişisel e-postayla açılan hesaplar şirketin kontrolü dışında kalır.Mevcut kimlik sisteminizle giriş yapılıyor ve bu özellik seçtiğiniz planda bulunuyor.
6. Kullanım kayıtları tutuluyor mu?Bir sorun çıktığında kimin, ne zaman, hangi veriye eriştiğini göremezseniz açıklama yapamazsınız.Yönetici erişim ve kullanım kayıtlarını görüntüleyebiliyor ve dışa aktarabiliyor.
7. Hangi şirket araçlarına bağlanıyor ve bu bağlantının izinleri nasıl veriliyor?Araç e-postaya, dosyalara ya da CRM'e bağlandığında riskin boyutu değişir.Bağlantılar yönetici onayıyla açılıyor ve yalnız gereken klasör veya kayıtla sınırlanabiliyor.
8. Aracı kendi verimiz ve görevlerimizle deneyebilir miyiz?Demo sağlayıcının seçtiği örnekle yapılır. Kararı ise sizin işiniz belirlemeli.Birkaç haftalık deneme ya da küçük bir başlangıç paketi mümkün.
9. Fiyat nasıl hesaplanıyor?Kullanıcı başına ücret ile kullanım miktarına bağlı ücret, ekip büyüdükçe çok farklı sonuçlar verir.Ücret modeli yazılı. Kullanım sınırları ve aşım durumunda ne olacağı da belli.
10. Ayrılmak istersek verimizi alabilir miyiz?Prompt şablonları, asistanlar ve sohbet geçmişi zamanla şirketin iş bilgisine dönüşür.Veriler yaygın bir biçimde dışa aktarılabiliyor ve sözleşme sonunda silme taahhüdü var.

İlk üç soru, araca kişisel veri girecekse pazarlık konusu değildir. Hangi verinin hiçbir koşulda araca girmeyeceğini belirlemek için KVKK ve yapay zeka yazımdaki trafik ışığı tablosunu kullanabilirsiniz. Yedinci soru 2026'da giderek önem kazanıyor. Araçlar artık yalnız sohbet etmiyor, şirket sistemlerine bağlanıyor. Bu bağlantıların nasıl çalıştığını MCP nedir yazısında anlattım.

Aynı ürünün planları neden farklı koşullar taşır?

Aynı aracın ücretsiz, bireysel, ekip ve kurumsal planları veri konusunda farklı kurallarla çalışabilir. Bireysel planda geçerli olan bir varsayılan ayar, kurumsal planda tamamen farklı olabilir. Yönetim paneli, tek oturum açma ve kullanım kayıtları da çoğu zaman yalnız üst planlarda bulunur. Bu yüzden "ChatGPT güvenli mi?" sorusunun tek bir cevabı yoktur. Doğru soru, "Bizim kullanacağımız planın sözleşmesi ne diyor?" sorusudur.

Bu fark, çalışanların kişisel hesaplarla iş yapmasının neden risk olduğunu da açıklıyor. Şirket kurumsal bir plan almadığında çalışanlar aynı aracın kişisel sürümünü kullanmaya devam ediyor. Bu durumun adı gölge yapay zeka. Doğru aracı seçmek onu azaltmanın ilk adımı.

Aracı kendi işinizle nasıl denersiniz?

Değerlendirmeyi kâğıt üzerinde bitirip iki aday bıraktıktan sonra kısa bir deneme yapın. Denemenin değeri, aracın sizin gerçek görevlerinizdeki davranışını göstermesidir. Benim uyguladığım düzen şu:

  1. Beş ile on kişi seçin. Aracı en çok kullanacak departmandan, istekli ve şüpheci kişileri birlikte alın.
  2. Görev listesini sabitleyin. Baştaki iki üç görevi her iki araçta da aynı şekilde deneyin.
  3. Test verisi kullanın. Kişisel veri içermeyen ya da anonimleştirilmiş örneklerle çalışın.
  4. Ölçüyü önceden yazın. Görev başına harcanan süre, düzeltme ihtiyacı ve kullanıcı memnuniyeti gibi iki üç ölçü yeterlidir.
  5. İki ile dört hafta sürdürün. İlk haftanın heyecanı geçtikten sonra aracın kullanılıp kullanılmadığı daha çok şey söyler.

Deneme sonunda topladığınız ölçüler, satın alma kararını savunmanızı da kolaylaştırır. Bu ölçüleri bir yatırım hesabına nasıl çevireceğinizi yapay zeka ROI'si nasıl ölçülür yazısında anlattım.

Araç seçiminde en sık hangi hatalar yapılır?

  • Demoya göre karar vermek. Demo sağlayıcının en iyi senaryosunu gösterir. Kararı kendi görevlerinizle yaptığınız deneme vermelidir.
  • En çok özelliği olanı seçmek. Kullanılmayan özellik maliyet ve karmaşa getirir. Ekibin işine oturan sade bir araç çoğu zaman daha çok kullanılır.
  • Sözleşmeyi en sona bırakmak. Veri ve saklama maddelerini hukuk ve bilgi teknolojileri ekibi seçimin başında görmelidir. Son gün fark edilen bir madde haftalarca süren işi geri alır.
  • Her departmanın kendi aracını almasına izin vermek. Beş farklı araç beş farklı sözleşme, beş ayrı kullanıcı listesi ve dağınık bir iş bilgisi demektir.
  • Aracı eğitimsiz dağıtmak. Lisans dağıtmak kullanımı garanti etmez. Bunun nedenlerini çalışanlar yapay zekayı neden kullanmıyor yazısında topladım.

Nereden başlamalı?

Bu hafta yapılabilecek en faydalı iş, araç değerlendirmesine başlamadan önce görev, kullanıcı ve veri listesini tek sayfada yazmak. Ardından yukarıdaki 10 soruyu iki ya da üç adaya yazılı olarak sorun ve cevapları yan yana koyun. Hangi aracın hangi kullanıma, hangi onayla açılacağını belirlemek için yapay zeka yönetişimi rehberindeki risk seviyelerinden yararlanabilirsiniz. Seçim ve deneme sürecini birlikte yürütmek isterseniz yapay zeka danışmanlığı sayfasına, araç seçildikten sonra ekibinizin onu kendi işinde kullanmayı öğrenmesi için kurumsal yapay zeka eğitimi sayfasına bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Şirket için yapay zeka aracı nasıl seçilir?

Önce aracın hangi görevlerde, kim tarafından ve hangi veriyle kullanılacağını yazıya dökün. Ardından iki ya da üç adaya veri, yönetim, iş uyumu ve çıkış başlıklarında aynı soruları sorun. Son kararı ekibin kendi görevleriyle yaptığı kısa bir denemeye göre verin.

Yapay zeka aracı satın almadan önce hangi sorular sorulmalı?

Verinin model eğitiminde kullanılıp kullanılmadığı, ne kadar saklandığı, hangi ülkede işlendiği, yönetim paneli ve tek oturum açma desteği olup olmadığı, kullanım kayıtlarının tutulup tutulmadığı, hangi sistemlere nasıl bağlandığı, deneme imkânı olup olmadığı, fiyatın nasıl hesaplandığı ve ayrılırken verinin alınıp alınamayacağı sorulmalı.

Ücretsiz ve kurumsal yapay zeka planları arasındaki fark nedir?

Aynı ürünün planları veri saklama, model eğitimi, yönetim paneli ve kullanım kayıtları konusunda farklı koşullar taşıyabilir. Bu yüzden karar vermeden önce kullanacağınız planın sözleşmesini ve veri işleme ekini okuyun.

Yapay zeka aracı denemesi ne kadar sürmeli?

Çoğu ekip için beş ile on kişilik bir grupla iki ile dört hafta yeterlidir. İlk haftanın heyecanı geçtikten sonra aracın kullanılmaya devam edip etmediği, kararın en güvenilir göstergesidir.

Her departman kendi yapay zeka aracını seçebilir mi?

Önerdiğim yol bu değil. Farklı araçlar farklı sözleşmeler, ayrı kullanıcı listeleri ve dağınık iş bilgisi demektir. Ortak bir ana araç seçip özel ihtiyaçları onay sürecinden geçirmek daha yönetilebilir.

Bu işi yapay zekayla yapmayı öğrenmek isterseniz

Yazıda anlatılan işlerin tamamını yapay zekayla nasıl yapacağınızı bireysel eğitim seanslarında kendi projeniz üzerinde, ekipler için kurumsal eğitimde canlı olarak öğretiyorum. Yazın, aynı gün dönüş yapayım.

WhatsApp ile yazın Bireysel eğitimi incele Yapay zeka danışmanlığını incele
Sefa Aydın

Sefa Aydın · Yapay Zeka Eğitmeni & Danışmanı

Dünyaca ünlü lüks markaların Türkiye projelerinde görev almış yapay zeka eğitmeni ve danışmanı. Tasarım, video, markalaşma ve vibe coding dahil her işin yapay zekayla nasıl yapılacağını uygulamalı olarak öğretiyor.

Sefa Aydın hakkında →   LinkedIn ↗

İlgili yazılar

Bu konuyu kendi işinizde uygulamak ister misiniz?

Ne üzerinde çalıştığınızı yazın, aynı gün içinde nasıl ilerleyebileceğinizi yazayım.

Bilgileriniz yalnızca size dönüş yapmak için kullanılır. Aydınlatma metni.

WhatsApp ile yazın